|
Islam w Czeczenii - Chechnya |
|
|
|
|
Wpisał: Administrator
|
|
16.09.2007. |
|
الإسلام 97% Czeczenów twierdzi, że są muzułmanami, przy czym 52% wskazuje, że jest muzułmanami sunnickimi. Islam stał się religią większości Czeczenów pod koniec XVIII wieku, kiedy Szejch Mansur (uznawany przez Wajnachów za świętego) przeciwstawiając się carskiej kolonizacji i dążąc do zjednoczenia górskich narodów w jedno państwo podstawą tak zakreślonych działań politycznych uczynił islam. Wcześniej, między X a XIII wiekiem działalność misyjną wśród Czeczenów prowadzili chrześcijańscy duchowni z Gruzji. Trudno wskazać na dokładną datę przejścia Czeczenów na islam. Niektórzy autorzy mówią o XV wieku, inni, że miało to miejsce na początku XVII wieku wraz z przyjęciem przez tejpy osiadłe w dolinach rzek Sunży i Sułak nowej religii od przybyłych tam kumyckich i kabardyńskich mułłów sunickich.
Utrwalenie islamu w Czeczenii nastąpiło w okresie pierwszej wojny kaukaskiej. Wówczas to, imam Szamil tworząc wojenno-teokratyczne państwo Degistę jego podstawy oparł na prawie szariatu. W tym czasie powstała również większość sufickich wirdów (bractw). Po przegranej wojnie z Rosją z 1856r. rozwinął się kult Kunta-hadżi, który uchodzi za jednego z 356 muzułmańskich świętych.
W czasie pierwszej wojny czeczeńskiej, kiedy nastąpił gwałtowny wzrost religijności, szczególne miejsce zajmowała wiara we wsparcie ze strony Kunta-hadżi. Jego kult umacniał w Czeczenach przekonanie, że należą do wybranego przez boga narodu, który ma doprowadzić do ostatecznej klęski i rozpadu Rosji. Wzrosło znaczenie wirdów, m.in. bractwa Kunta-hadżi, w którym kobiety i innowiercy mogli uczestniczyć w zikrze. W tym bractwie mistrz odpowiedzialny za prowadzenie ucznia po religijnej drodze stanowi wyobrażenie tradycyjnej wśród Czeczenów instytucji kuonaka – rycerza, który przysięga swe życie poświęcić obronie rodziny, aułu i pozostałych współbraci, Wajnachów. Dla współczesnych Czeczenów Kunta-hadżi jest takim wiecznie żywym kuonakiem, który pojawia się w chwilach zagrożenia narodu pod postacią białobrodego starca. Druga wojna czeczeńska przyniosła upadek religijnych autorytetów (zwłaszcza wśród młodych Czeczenów) i narodzenie się ruchu wahabickiego w Czeczenii, którego siedzibą stał się Urus-Martan. Islam wahabicki będąc ortodoksyjną i surową odmianą islamu cieszy się jedynie niewielkim poparciem w społeczeństwie. Bardzo popularny staje się natomiast wśród czeczeńskich bojowników.
Zródło:
M. Kuleba, dz.cyt., s.9 Kunta-hadżi był kadarytą, czyli zwolennikiem wolnej woli i przekonania, że Bóg nie określa z góry ludzkich działań, a jedynie wydaje zalecenia. Patrz: Islam w Czeczenii, Raport OSW, styczeń 2006 Zikr to ekstatyczny taniec religijny posiadający cechy tańca wojennego. Uczestnicy przestępując z nogi na nogę i kołysząc biodrami poruszają się po kręgu przywołują jednocześnie imię Allacha. Patrz: W. Górecki, Planeta Kaukaz, PWN, Poznań 2002, s.27 W. Jagielski, dz.cyt., s.13-15 J. Ferenc, Świat odwraca wzrok. Czeczenia w świetle prawa i w oczach świata, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2005, s.9-10
|
|
Zmieniony ( 16.09.2007. )
|